Yeni bir çalışma, düşük oksijen seviyelerini hedefleyen ilaç kombinasyonunun Parkinson semptomlarını farelerde iyileştirdiğini gösterdi.
İlaç Kombinasyonu ve Etkileri
Broad Institute araştırmacıları, Parkinson hastalığı ve diğer nadir nörodejeneratif hastalıkların fare modellerinde, iki küçük molekül içeren bir ilaç kombinasyonunun semptomları iyileştirdiğini açıkladı. Araştırmacılar, beynin aşırı oksijenle temasının sinir hücrelerinin ölümüyle ilişkilendirildiğini ve farelerin düşük oksijen ortamında solumasının belirtileri tersine çevirebileceğini daha önce bulmuşlardı.
Yeni çalışma, PNAS dergisinde yayımlandı ve ilaç kombinasyonunun Leigh sendromu ve Friedreich ataksisi modellerinde de olumlu etkiler sağladığı keşfedildi. Bu hastalıklar, hücrelerde enerji üreten mitokondrilerin işlevselliğini kaybetmesiyle ortaya çıkan nadir genetik bozukluklardır.
Araştırmanın Detayları
Vamsi Mootha, Broad Institute’da çalışan ve çalışmanın lideri olan araştırmacı, son on yılda düşük oksijen koşullarına maruz kalmanın bu iki nadir hastalığın fare modellerinde belirtileri iyileştirdiğini buldu. Mootha, “Bu sonuçlar umut verici ve farmakolojik olarak uygulanabilir bir hipoksi tedavisi sunuyor” dedi.
Mootha ve ekibi, ilk olarak 2024 yılında iki ilaç içeren bir “hipoksi-pil” konseptini geliştirmişti. Bu kombinasyonun bir parçası olan GBT440, hemoglobini hedef alarak oksijenin dokulara taşınmasını engelliyor. İkinci ilaç olan PT2399 ise bu yanıtı engelleyen HIF-2α yolunu inhibe ediyor.
Yeni İlaç Kombinasyonu
Yeni çalışmada, Mootha ve ekibi daha etkili bir versiyonunu sunuyor. Bu versiyon, PT2399’yu korurken, GBT440’ın yerini alan daha güçlü ve uzun süre etkili olan ikinci nesil bir molekül olan GBT601’i içeriyor. Her ikisi de FDA tarafından onaylanmış ve insan denemelerinde güvenli olduğu gösterilmiş ilaçlardır.
Denemelerde, 50 günlük Leigh sendromlu farelere bu iki ilaç verildi ve beklenen yaşam süresinin yaklaşık 62 günden 158 güne uzandığı görüldü. Parkinson modeli üzerinde yapılan testlerde ise, hipoksi ilacı, ileri evredeki hastalık semptomlarını tersine çevirdi ve %11 oksijen soluma düzeyine benzer etkiler gösterdi.
Gelecek Çalışmalar ve Güvenlik
Mootha, bu bulguların klinik tedavilere doğrudan dönüştürülmeden önce daha fazla çalışmaya ihtiyaç duyduğunu belirtti. Uzun süreli hipoksinin tehlikeli olabileceğini vurgulayan Mootha, yeni hipoksi ilacının umut verici olduğunu ve klinik faydaları için daha fazla test edilmesi gerektiğini ifade etti.
Bu çalışma, Ulusal Sağlık Enstitüleri, Marriott Aile Vakfı, Abby Mac Vakfı ve Friedreich’in Ataksisi Araştırma İttifakı gibi kuruluşlar tarafından desteklenmiştir.
